Vô Thường

Vô thường nên hiểu theo hướng: Lẽ thường là như vậy, dù như thế nào thì nó cũng là như vậy không có thay đổi được. Ví dụ con người sinh ra đời là em bé, theo năm tháng lớn lên rồi cũng tới lúc mất đi. Cũng có thể hiểu vô thường như là chân lý, là sự thật không thể chối cãi.

Vô thường là vậy và chủ đích dạy cho bậc tu thấu hiểu để không bị dính chấp vào đó mà sanh ra phiền não, khổ đau…từ đó không giải thoát được. Có nghĩa là ở ví dụ mới nêu trên khi bậc tu hiểu ra người thân của mình hoặc ngay cả chính mình tới một lúc nào đó rồi họ cũng sẽ rời bỏ thế gian này, thì khi chuyện đó đến bậc tu thấy nhẹ nhàng thoải mái làm cho sự thoát sanh kia của người thân được viên mãn.

Tuy nhiên đa phần bậc tu đều bị khởi vọng, tham muốn che lấp điều khiển chính thân mạng, nên mới tạo ra sự chiếm hữu, từ sự chiếm hữu này lại phát sanh ra tiếp sự kiểm soát, sân hận, tranh giành nhau, thậm chí là sẵn sàng gây hại cho nhau chỉ để đạt được tham vọng của chính bản thân. Giả sử rằng bậc tu đó làm được tất cả những điều đó, có được tất cả những gì mà họ muốn rồi tới một ngày kia lẽ Vô Thường ập tới lấy đi từng cái mà chính họ trước đó tự ngộ nhận rằng của họ, thì lúc này họ vẫn sanh ra phiền não chứ đâu thể giải thoát được.

Chính vì Vô Thường là như vậy nên khuyên bậc tu không nên an trú vào bất kỳ cảnh giới nào để lần tiến giải thoát rốt ráo. Một sự lầm nhận của bậc tu chính là xem các pháp đều vô thường, lại an trú trong chính Cảnh Giới Vô Thường đó nhưng mãi vẫn không thể giải thoát được và cho rằng Vô Thường kia là giả không thật. Sự nhầm lẫn nguy hại vô kể, vì sao Tôi lại nói như vậy thì lấy một ví dụ như sau phân tích cho Ông/Bà hiểu:

Mối nhân duyên Vợ Chồng nếu xét theo lẽ Vô Thường thì lúc đầu cả hai đến với nhau chỉ một thân một mình và sau cuối cũng chỉ còn lại một thân một mình. Vậy thì không cần phải làm gì cả cứ để đó theo lẽ tự nhiên an bài theo kiểu: Còn duyên thì hợp hết duyên thì tan. Hiểu như vậy là đúng với lẽ vô thường nhưng khi áp dụng thực tế thì lại không giống như vậy, tức là cả hai hoặc một trong hai người tự tạo ra một cảnh giới và đặt tên cho nó là Vô Thường như sau: Khi có mâu thuẫn xảy ra thì không chịu ngồi lại cùng nhau chia sẻ giải quyết các pháp cho rốt ráo tận cùng, mà chỉ làm cho có, làm cho xong việc, xong nhiệm vụ vì có làm nữa thì nó cũng là Vô Thường vì nó cũng sẽ kết thúc theo thời gian, nếu đã hết duyên thì tan luôn bây giờ cũng được để mình còn thời gian tiến tới một mối quan hệ khác.

Chính vì sự lầm nhận này nên cả hai không làm cho tận cùng để rồi nhân duyên đó đứt gãy giữa đường, lúc này lại đổ lỗi cho hết duyên, đổ lỗi cho vô thường nó như vậy. Giả sử rằng vô thường nó là như vậy đi thì thử hỏi kết quả sau cùng chính bản thân mình có thật sự muốn nó xảy ra như vậy không? Chính bản thân mình ngay từ đầu có muốn có kết thúc như vậy không? Tức lúc này tự trong tâm trí của chính mình vẫn còn bị dính mắc bởi những tư tưởng khởi vọng lên, như vậy làm sao giải thoát được?

Chính lẽ đó bậc tu lầm nhận và hiểu rằng Vô Thường là một cái gì đó không tốt, và sợ phải đối mặt với nó. Chính vì sợ đối mặt nên sẽ tìm đủ mọi phương cách để thoát khỏi vô thường hoặc kéo dài thời gian để vô thường xảy ra chậm hơn. Hay nói cách khác là vô hình dung bậc tu hiểu rằng Vô Thường là xấu. Nhưng nếu xấu như vậy thì tại sao Chư Phật lại dạy rằng các pháp vốn Vô Thường? Vì vòng quay của Vô Thường vẫn còn một cảnh giới nữa gọi là Thường Còn. Tức là dù các pháp có như thế nào đi nữa thì nó vẫn như vậy. Nói nó là một cảnh giới nữa sẽ tạo cho bậc tu có cái nhìn, cái hiểu sai về Vô thường nhưng tạm thời sẽ chia tách ra hai cảnh giới như vậy để dễ hiểu hơn, chứ bản chất thật sự thì Vô Thường cũng chính là Thường Còn.

Nghĩa là ở ví dụ vợ chồng ở trên thì Vô Thường hiểu rằng: Mỗi một người xuất phát điểm ban đầu đến với nhau là chỉ một thân một mình và sau cùng chỉ còn một thân một mình. Thường còn trong trường hợp này nó cũng được hiểu là cho dù mối quan hệ đó có xảy ra như thế nào theo năm tháng đi nữa thì mỗi cá nhân một người vẫn chỉ là một thân một mình, còn Vợ Chồng chỉ là Danh Giả tạm gán ghép cho mối quan hệ đó tại một thời điểm nào đó, nhưng bậc tu không nhận ra chỗ này lại dính mắc vào đó làm cho mãi không giải thoát được.

Một ví dụ khác để rõ hơn cái gọi là thường còn kia: Mình làm mất một chiếc nhẫn vàng thì nó chính là vô thường (lúc đầu mình chưa có), nhưng thực tế chiếc nhẫn đó không có mất, nó vẫn còn tồn tại trong vũ trụ này, với người này hoặc người kia hoặc ở một hình dạng một trạng thái nào đó khác, thì đó chính là Thường Còn. Thường còn ở đây ý chỉ là biết nó chính là Vô Thường nhưng không có nghĩa là mình thả trôi nó không quan tâm, mà hãy làm hết khả năng có thể để đi đến giải thoát cao nhất. Ví dụ với chiếc nhẫn kia khi mất đi mình sẽ có động lực lao động làm việc và mua lại chiếc nhẫn khác. Thì chiếc nhẫn khác đó ban đầu đâu phải của mình, đâu phải có hình dáng như lúc mình mua? Vậy nên Vô Thường nó cũng chính là Thường Còn. Nó như là một quy luật bất biến trong vũ trụ này.

Bài viết liên quan

Leave a Comment